วิธีดูแลเครื่องปั่นไฟ เพื่อให้ใช้งานได้ยาวนาน และเกิดประสิทธิภาพสูงสุด
เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิดย่อมมีอายุการใช้งาน แต่หากมีการบำรุงรักษาให้ดี โอกาสที่จะยืดเวลาการใช้งานของเครื่องใช้ไฟฟ้าชนิดนั้นก็จะมากขึ้นไปด้วย และหากดูแลอย่างถูกต้อง เหมาะสม ก็จะทำให้เกิดความปลอดภัยต่อการใช้งานเช่นเดียวกัน โดยเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เราไม่ควรมองข้ามการบำรุงรักษาไปเลยนั่นก็คือเครื่องกำเนิดไฟฟ้า บทความนี้จะพาทุกคนไปรู้จักและเรียนรู้วิธีการดูแลเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหรือเครื่องปั่นไฟให้ได้ทราบกัน
เครื่องปั่นไฟ คืออะไร
เครื่องกำเนิดไฟฟ้า หรือที่เรียกกันติดปากว่าเครื่องปั่นไฟ คือเครื่องที่จะผลิตพลังงานไฟฟ้าสำรองออกมาใช้ในตอนที่การจ่ายไฟหลักมีปัญหา เพื่อช่วยลดความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นหลังจากที่ไฟดับ โดยเครื่องปั่นไฟจะแปลงพลังงานกลเป็นพลังงานไฟฟ้าออกมาใช้ ไม่เพียงแต่ในช่วงไฟดับ แต่ในแถบต่างจังหวัดหรือที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง เครื่องปั่นไฟก็เป็นตัวช่วยที่ดี ที่ไม่อาจมองข้ามได้
เครื่องปั่นไฟมีอยู่ 2 ประเภท คือแบบกระแสตรง (Dynamo) ใช้หลักการทำงานแบบนำขดลวดอาร์เมเจอร์ที่เคลื่อนตัดผ่านสนามแม่เหล็ก ที่มีขดลวดตั้งอยู่กับที่ ใช้เป็นตัวนำทำให้เกิดการผลิตไฟฟ้าออกมา และแบบกระแสสลับ (Alternator) ที่มีหลักการทำงานคล้ายกับแบบกระแสตรง แต่จะแตกต่างกันตรงที่กระแสสลับจะมีขดลวดแม่เหล็กที่หมุนตัดตัวนำของขดลวดอาร์เมเจอร์ได้ ทำให้ไม่ต้องแปรงถ่าน ส่งผลต่อการผลิตไฟฟ้าได้อย่างรวดเร็ว และมีแรงเคลื่อนไฟฟ้าที่ค่อนข้างสูงมากกว่าเครื่องปั่นไฟแบบกระแสตรง
ความสำคัญของการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้า
นอกจากเรื่องความปลอดภัยของผู้ใช้งานแล้ว การบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าจะช่วยเพิ่มเวลาการใช้งานให้ยาวนานมากยิ่งขึ้น เพราะการชำรุดเสียหายก็จะเกิดได้น้อย ทำให้เครื่องปั่นไฟสามารถใช้งานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ สิ่งสำคัญคือการเปลี่ยนอะไหล่ตามเวลาที่เหมาะสม เพราะเป็นวิธีการดูแลเครื่องปั่นไฟ (generator) ที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมหรือซื้อใหม่ได้ไม่น้อยเลย
คู่มือการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้า
Chuphotic ได้รวบรวมคู่มือการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าเอามาให้ผู้ที่สนใจได้ลองไปปรับใช้ เพื่อเพิ่มความปลอดภัย และยืดอายุการใช้งานเครื่องกำเนิดไฟฟ้าให้มีความคงทนได้ยาวนานมากยิ่งขึ้น โดยสามารถทำได้ดังนี้
ตรวจสอบความปลอดภัยของเครื่องปั่นไฟ
ในการตรวจสอบอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิด สิ่งจำเป็นอันดับแรกคือการปิดสวิตช์เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือปิดระบบการจ่ายไฟทั้งหมดก่อน เพราะบางทีอาจเกิดเหตุเครื่องยนต์ของเครื่องปั่นไฟติดใช้งานเอง ซึ่งจะก่อให้เกิดอุบัติเหตุตามมาได้ และการตรวจสอบความปลอดภัยของเครื่องปั่นไฟที่ดี คือควรตรวจทั้งก่อน ระหว่างการใช้งาน และหลังการใช้งานเสมอ
ดังนั้น ควรมีการตรวจสอบและเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง generator ให้ใหม่อยู่เสมอ และหากอยู่ในช่วงที่เครื่องปั่นไฟกำลังทำงาน ควรตรวจสอบระดับน้ำมันหล่อลื่นของเครื่องยนต์ให้ดีว่าไม่มีตะกอนตกค้าง หรือมีคราบดำ เพราะการบำรุงรักษาสภาพของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าให้ดูดีอยู่เสมอคือวิธีพื้นฐานในการดูแลเครื่องปั่นไฟ นอกจากนี้ก็ยังควรตรวจสอบหม้อน้ำกลั่น สายไฟหรือขั้วต่อ และสายพานของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าทุกครั้งว่ามีความสะอาด หรือมีส่วนใดชำรุดเสียหาย เพื่อจะได้ซ่อมแซมรักษาอย่างเหมาะสม
ทำความสะอาดทุกครั้งหลังการใช้งาน
หากเครื่องปั่นไฟเกิดความสกปรกจากการที่มีฝุ่นผงมาเกาะกับตัวเครื่อง อาจส่งผลให้การทำงานของเครื่องปั่นไฟลดประสิทธิภาพลงได้ เพราะมันจะแทรกซึมเข้าถึงตัว Stator ที่ต้องรับพลังงานจากภายนอก เพื่อจะนำมาเปลี่ยนเป็นสนามแม่เหล็กไฟฟ้าให้กับเครื่องปั่นไฟ กับตัว Rotor ที่มีหน้าที่สร้างพลังงานกล โดยทั้งสองสิ่งนี้จะทำงานไปพร้อมกัน แต่หากได้รับมลพิษฝุ่นควันจากภายนอกเข้าไป ก็จะทำให้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าร้อนมากขึ้นได้
การบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแบบกระแสสลับเช่นนี้ทำได้ง่ายๆ ด้วยการซื้อฝาครอบเครื่องปั่นไฟมาใส่ เพราะมันจะช่วยกันฝุ่นควัน หรือกันน้ำได้อีกด้วย แต่ก็ต้องระวังในเรื่องของความปลอดภัยเพราะฝาครอบเครื่องปั่นไฟจะนำความร้อนสูง อีกวิธีที่พอจะเป็นการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าได้ดีที่สุดก็คือการขยันทำความสะอาดด้วยการใช้ผ้าหมาดๆ เช็ดที่หม้อน้ำรังผึ้งด้านนอกของเครื่องปั่นไฟ แต่หากเป็นส่วนหม้อน้ำหล่อเย็นให้ใช้ผ้าแห้งเช็ดแทน
ถ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงออกจากเครื่องปั่นไฟทุกครั้งหลังการใช้งาน
ภายหลังการใช้งานเครื่องปั่นไฟ ควรปล่อยให้เครื่องเย็นลงสักพัก แล้วถ่ายน้ำมันใส่อุปกรณ์เก็บน้ำมันหรือแกลลอนก็ได้ โดยต้องไม่ลืมที่จะปิดวาล์วน้ำมันด้วย เนื่องจากว่าหากเราปล่อยให้น้ำมันคาเครื่องปั่นไฟไว้แต่ไม่ได้มีการใช้งานนานๆ จะส่งผลให้การใช้งานครั้งต่อไปตัวเครื่องยนต์จะติดได้ยาก และตัวถังก็จะก่อให้เกิดสนิมด้วย ดังนั้นวิธีดูแลรักษาเครื่องปั่นไฟด้วยการถ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงออกจากเครื่องทุกครั้งเมื่อใช้งานเสร็จจึงไม่ควรมองข้าม
เปลี่ยนน้ำมันเครื่องตามระยะเวลาการใช้งาน
เครื่องกำเนิดไฟฟ้าไม่สามารถใส่น้ำมันชนิดใดลงไปก็ได้ตามใจชอบ เราจะต้องตรวจสอบก่อนเสมอว่าที่เครื่องปั่นไฟนั้นใช้น้ำมันดีเซลหรือน้ำมันเบนซิน เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายตามมา เพราะเครื่องปั่นไฟอาจเปิดใช้งานไม่ได้
นอกจากนี้ ก็ต้องไม่ลืมเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง generator อย่างน้อย 2-3 ครั้งต่อเดือนด้วย ถ้าหากว่ามีการใช้งานบ่อยๆ แต่หากไม่ได้มีการใช้งานมานานแล้วก็ควรเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง generator สัก 6 เดือนต่อครั้ง หรือทุกๆ 500 ชั่วโมง (ประมาณ 20 วัน) เนื่องจากการเติมน้ำมันเครื่องปั่นไฟมากหรือน้อยเกินไป อาจส่งผลต่อเครื่องกำเนิดไฟฟ้าได้ เพราะจะทำให้อายุการใช้งานลดน้อยลง วิธีดูแลเครื่อง generator ด้วยการเปลี่ยนน้ำมันให้เหมาะสมกับเครื่องจึงสำคัญ
ตรวจสอบท่อสายยาง เหล็กรัดท่อ และสภาพนอต
เมื่อเครื่องปั่นไฟทำงาน แรงสั่นของเครื่องอาจทำให้นอตหลุดหลวมหรือมีการเสื่อมสภาพจากการสั่นสะเทือนเป็นระยะเวลานานๆ ได้ จึงควรมีการตรวจสอบสภาพนอต ท่อสายยาง หรือเหล็กรัดท่อ ส่วนประกอบเล็กๆ น้อยๆ ที่ไม่ควรมองข้ามไป เพราะหากเกิดการชำรุดเสียหาย จะส่งผลให้ตัวเครื่องปั่นไฟทำงานได้ไม่เต็มที่ ยิ่งไปกว่านั้นคือก่อให้เกิดอันตรายกับผู้ใช้งาน เป็นอีกข้อจดจำสำหรับคู่มือสำหรับการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าด้วย
ปลี่ยนไส้กรองเชื้อเพลิง และไส้กรองอากาศตามระยะเวลาการใช้งาน
คู่มือการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหลายๆ แห่งระบุว่า ในทุกๆ 6 เดือน หรือทุก 500 ชั่วโมง ควรมีการเปลี่ยนไส้กรองเชื้อเพลิง และไส้กรองอากาศ เหตุผลก็เพื่อความสะอาดของเครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่ควรมีการทำความสะอาดให้อยู่ในสภาพดีเสมอ วิธีดูแลเครื่องปั่นไฟในส่วนของไส้กรองเชื้อเพลิงและไส้กรองอากาศสามารถทำได้โดยการใช้เครื่องเป่าลมมาเป่าฝุ่นออก หรือจะเคาะเศษฝุ่นออกก็ได้
สตาร์ตเครื่องปั่นไฟ เมื่อไม่ได้ใช้งานเป็นเวลานาน
โดยปกติหากเครื่องใช้ไฟฟ้าไม่มีการใช้งานเป็นเวลานาน การเปิดเครื่องอีกครั้งย่อมติดขัด วิธีหนึ่งที่จะช่วยให้เปิดเครื่องปั่นไฟที่ปิดการใช้งานมานาน คือการตรวจสอบหรือเปลี่ยนน้ำมันเครื่อง generator ให้เหมาะสมกับเครื่องปั่นไฟ ดูให้แน่ใจว่าเบรกเกอร์ไฟปิดอยู่เสมอ เพราะอาจเกิดไฟฟ้าลัดวงจรได้ หลังจากนั้นให้เปิดวาล์วน้ำมัน หากเป็นเครื่องปั่นไฟตัวใหม่ให้ดึงโช๊คก่อน จะทำให้สตาร์ตเครื่องปั่นไฟได้ง่ายขึ้น สุดท้ายให้กดเปิดเครื่องปั่นไฟได้เลย พอเสียบปลั๊กเรียบร้อย เครื่องก็จะพร้อมใช้งาน แนะนำว่าก่อนสตาร์ตเครื่องปั่นไฟให้ดึงสายตึงมือ เพื่อที่ตัวกระเดื่องจะไม่กระชากจนเกิดการสึกหรอ จนทำให้อายุการใช้งานเครื่องปั่นไฟลดลง
เก็บรักษาในที่แห้ง และเย็นเพื่อยืดอายุการใช้งาน
วิธีดูแลเครื่องปั่นไฟที่ดี คือหากใช้งานเรียบร้อยแล้ว ให้ถ่ายน้ำมันเครื่องออก ปิดการใช้งานตัวเครื่องจนมั่นใจว่าทุกอย่างสมบูรณ์แล้ว ควรเก็บในพื้นที่แห้งและเย็นเพื่อป้องกันการเสื่อมสภาพของเครื่องปั่นไฟ เพราะจะช่วยลดการเกิดสนิมได้
ประโยชน์ของการดูแลเครื่องกำเนิดไฟฟ้า
การบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าย่อมส่งผลให้เกิดข้อดีหลายอย่างตามมา อาทิ
- ยืดอายุการใช้งานเครื่องปั่นไฟได้ยาวนานกว่าเดิม
- การตรวจสอบอุปกรณ์เครื่องใช้ไฟฟ้าก่อนการใช้งานว่าไม่มีการชำรุดเสียหาย จะทำให้เกิดความปลอดภัยต่อตัวผู้ใช้งานเอง หากพบว่ามีส่วนใดชำรุด ก็จะสามารถแก้ไขซ่อมแซมได้อย่างทันท่วงที
- ลดภาระค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมเครื่องปั่นไฟได้
- การทำความสะอาดเครื่องกำเนิดไฟฟ้าตามเวลาที่เหมาะสม จะช่วยให้ตัวเครื่องไม่เสียหายจากการมีฝุ่นเกาะ
- ในยามฉุกเฉินจากไฟฟ้าขัดข้อง เครื่องปั่นไฟที่พร้อมใช้งานจากการดูแลด้วยความเหมาะสม จะทำให้สามารถใช้งานตัวเครื่องได้ทันที เป็นการสำรองไฟในช่วงเวลาเร่งด่วนได้ดี
- ไม่เพียงแต่การใช้งานในบ้าน เครื่องกำเนิดไฟฟ้ายังทำประโยชน์ให้แก่โรงพยาบาล โรงงานอุตสาหกรรม สถานีวิทยุโทรทัศน์ หรือองค์กรต่างๆ ที่ต้องใช้ไฟฟ้าสม่ำเสมอ การมีเครื่องปั่นไฟพร้อมใช้งานทันทีเพราะมีวิธีการดูแลเครื่องปั่นไฟที่เหมาะสม จะช่วยลดความเสียหายจากเหตุการณ์นั้นได้
เครื่องกำเนิดไฟฟ้ามีส่วนสำคัญไม่น้อยกับองค์กรใหญ่ที่ต้องใช้ไฟเป็นระยะเวลานานๆ หรือแม้กระทั่งบ้านเรือนทั่วไป เพราะหากไฟฟ้าหลักดับ เครื่องปั่นไฟก็จะช่วยทำหน้าที่มอบแสงสว่างและทำให้การทำงาน หรือการใช้ชีวิตไม่ติดขัดได้ ดังนั้นจึงไม่ควรมองข้ามการบำรุงรักษาเครื่องกำเนิดไฟฟ้า เพราะแม้ว่าในบางคนอาจไม่ได้ใช้งานบ่อย แต่หากถึงเวลาฉุกเฉินจะได้ใช้งานได้ทันท่วงที และหากใครกำลังมองหาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าไว้ใช้งาน ที่ Chuphotic ก็มีเครื่องปั่นไฟที่ได้คุณภาพและมีมาตรฐานไว้ให้ได้เลือกชม