Inverter On Grid, Off Grid และ Hybrid ต่างกันอย่างไร เลือกแบบไหนดี

Inverter Solar Cell มีกี่แบบ

ปัจจุบันอินเวอร์เตอร์โซลาร์เซลล์สามารถแบ่งออกได้เป็น 6 ประเภทหลัก ซึ่งแต่ละประเภทมีจุดเด่นและรูปแบบการใช้งานที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับลักษณะของระบบโซลาร์และความต้องการใช้งานของผู้ติดตั้ง

1. On Grid Solar Inverter

On Grid Solar Inverter หรืออินเวอร์เตอร์แบบ Off Grid เป็นอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่แปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) จากแผงโซลาร์เซลล์ให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) สำหรับใช้งานภายในบ้านหรืออาคาร โดยระบบจะทำงานแยกจากโครงข่ายไฟฟ้าของการไฟฟ้า และต้องใช้แบตเตอรี่สำหรับเก็บพลังงานไฟฟ้าที่ผลิตได้เพื่อนำมาใช้งานในภายหลัง

ข้อดีของระบบ On Grid คือ มีราคาคุ้มค่าและเป็นระบบที่มีต้นทุนติดตั้งต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับระบบโซลาร์ประเภทอื่น ติดตั้งได้ง่าย ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาค่อนข้างน้อย และยังสามารถนำไฟฟ้าส่วนเกินที่ผลิตได้ส่งกลับเข้าสู่ระบบของการไฟฟ้าได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด

2. Off Grid Solar Inverter

Off Grid Solar Inverter คือ อินเวอร์เตอร์โซลาร์เซลล์ที่สามารถทำงานได้โดยไม่ต้องเชื่อมต่อกับระบบไฟฟ้าของการไฟฟ้า โดยทำหน้าที่แปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ที่ผลิตได้จากแผงโซลาร์เซลล์ให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) สำหรับนำไปใช้งานกับเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านหรืออาคาร

โดยทั่วไป ระบบ Off Grid มักติดตั้งร่วมกับแบตเตอรี่และเครื่องชาร์จ เพื่อเก็บสำรองพลังงานไฟฟ้าไว้ใช้งานในช่วงที่ไม่มีแสงแดดหรือในเวลากลางคืน จึงเหมาะสำหรับพื้นที่ที่ไฟฟ้ายังเข้าไม่ถึง หรือพื้นที่ห่างไกล เช่น บนภูเขา เกาะ หรือพื้นที่ชนบทที่ต้องการพึ่งพาพลังงานแสงอาทิตย์เป็นหลัก

3. Hybrid Grid Solar Inverter

Hybrid Solar Inverter คือ อินเวอร์เตอร์โซลาร์เซลล์ที่ผสานการทำงานของระบบ On Grid และ Off Grid ไว้ในเครื่องเดียว สามารถใช้พลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์ร่วมกับไฟฟ้าจากการไฟฟ้าได้ พร้อมทั้งรองรับการเชื่อมต่อแบตเตอรี่เพื่อเก็บสำรองพลังงานสำหรับใช้งานในช่วงที่ไม่มีแสงแดดหรือเกิดไฟฟ้าดับ

จุดเด่นของ Hybrid Solar Inverter คือ ช่วยให้สามารถใช้ไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ได้อย่างคุ้มค่าสูงสุด ลดการพึ่งพาไฟฟ้าจากการไฟฟ้า และมีพลังงานสำรองพร้อมใช้งานเมื่อจำเป็น จึงเหมาะกับสถานที่ที่ต้องการความต่อเนื่องของระบบไฟฟ้า เช่น โรงพยาบาล คลังสินค้าควบคุมอุณหภูมิ อาคารสำนักงาน รวมถึงบ้านพักอาศัยที่ต้องการลดค่าไฟและเพิ่มความเสถียรด้านพลังงาน

4. String Solar Inverter

String Solar Inverter คือ อินเวอร์เตอร์โซลาร์เซลล์ที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในระบบ On Grid สำหรับบ้านพักอาศัย อาคารสำนักงาน และโรงงาน โดยมีขนาดกำลังไฟให้เลือกหลากหลาย ตั้งแต่ประมาณ 2-60 กิโลวัตต์ ติดตั้งได้ง่าย และมักติดตั้งบริเวณผนังอาคาร โรงรถ หรือพื้นที่ใกล้กับจุดเชื่อมต่อระบบไฟฟ้า

หลักการทำงานของ String Solar Inverter คือ การเชื่อมต่อแผงโซลาร์เซลล์หลายแผงเข้าด้วยกันเป็นชุด (String) แล้วส่งไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ที่ผลิตได้มายังอินเวอร์เตอร์เพียงเครื่องเดียวเพื่อแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) สำหรับใช้งานภายในอาคาร จุดเด่นของระบบนี้คือมีราคาคุ้มค่า ติดตั้งไม่ซับซ้อน และบำรุงรักษาได้ง่าย จึงเป็นตัวเลือกยอดนิยมสำหรับผู้ที่ต้องการเริ่มต้นติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์

5. Micro Inverter

Micro Inverter คือ อินเวอร์เตอร์ขนาดเล็กที่ติดตั้งแยกอยู่ด้านหลังแผงโซลาร์เซลล์แต่ละแผง แตกต่างจาก String Inverter ที่ใช้อินเวอร์เตอร์เพียงเครื่องเดียวสำหรับแผงหลายแผง โดย Micro Inverter จะทำการแปลงไฟฟ้ากระแสตรง (DC) จากแต่ละแผงให้เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ได้ทันที ณ จุดผลิตไฟฟ้า ก่อนเชื่อมต่อเข้ากับระบบไฟฟ้าภายในอาคาร

จุดเด่นของระบบนี้คือ หากแผงใดแผงหนึ่งทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพจากเงาบดบัง ฝุ่น หรือความเสียหาย จะไม่ส่งผลกระทบต่อการผลิตไฟฟ้าของแผงอื่นๆ ทำให้ระบบโดยรวมยังคงผลิตพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

นอกจากนี้ยังช่วยให้ตรวจสอบการทำงานของแต่ละแผงได้ง่ายขึ้น สามารถระบุจุดที่มีปัญหาเพื่อซ่อมบำรุงได้อย่างรวดเร็ว และยังรองรับมาตรฐานความปลอดภัย เช่น ระบบหยุดการทำงานฉุกเฉิน (Rapid Shutdown) ที่ช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้กับผู้ใช้งานและเจ้าหน้าที่ในกรณีเกิดเหตุไม่คาดคิด

6. Power Optimizer

Power Optimizer เป็นเทคโนโลยีที่ผสานจุดเด่นของทั้ง String Inverter และ Micro Inverter เข้าด้วยกัน โดยจะติดตั้งอุปกรณ์ Power Optimizer ไว้ที่ด้านหลังแผงโซลาร์เซลล์แต่ละแผง เพื่อช่วยปรับประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าของแต่ละแผงให้ทำงานได้อย่างเหมาะสมที่สุด ก่อนส่งไฟฟ้ากระแสตรง (DC) ไปยังอินเวอร์เตอร์ส่วนกลางเพียงเครื่องเดียวเพื่อแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC)

จุดเด่นของระบบนี้คือ สามารถลดผลกระทบจากแผงที่มีประสิทธิภาพต่ำหรือถูกเงาบดบังได้ใกล้เคียงกับระบบ Micro Inverter แต่โดยทั่วไปมีต้นทุนต่ำกว่า อีกทั้งยังช่วยให้ติดตามประสิทธิภาพของแต่ละแผงได้ง่ายขึ้น และรองรับมาตรฐานความปลอดภัย เช่น ระบบหยุดการทำงานฉุกเฉิน (Rapid Shutdown) ซึ่งช่วยเพิ่มความปลอดภัยให้กับระบบโซลาร์เซลล์และผู้ปฏิบัติงาน

เปรียบเทียบระบบ Inverter On Grid และ Off Grid ต่างกันอย่างไร

เมื่อเปรียบเทียบด้านค่าใช้จ่ายและการใช้งาน ระบบ On Grid มีต้นทุนติดตั้งต่ำ ดูแลรักษาง่าย และช่วยลดค่าไฟได้ดี แต่จะหยุดทำงานเมื่อไฟฟ้าดับ ส่วนระบบ Off Grid สามารถใช้งานได้แม้ไม่มีไฟฟ้าจากการไฟฟ้า เพราะมีแบตเตอรี่สำรองพลังงาน แต่มีต้นทุนและค่าบำรุงรักษาสูงกว่า ขณะที่ระบบ Hybrid ผสานข้อดีของทั้งสองระบบ สามารถใช้ไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์ร่วมกับไฟฟ้าจากการไฟฟ้าและมีไฟสำรองเมื่อไฟดับ แต่มีค่าใช้จ่ายสูงที่สุด

สำหรับการเลือกใช้งาน บ้านพักอาศัยและอาคารสำนักงานส่วนใหญ่มักเหมาะกับระบบ On Grid โรงงานหรือธุรกิจที่ต้องการไฟฟ้าอย่างต่อเนื่องเหมาะกับระบบ Hybrid ส่วนพื้นที่ห่างไกลหรือบริเวณที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง เหมาะกับระบบ Off Grid มากที่สุด