fbpx

มอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง? รวมหมวดสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี

  • Home
  • เกร็ดความรู้
  • มอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง? รวมหมวดสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี
มอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง? รวมหมวดสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี

มอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง? รวมหมวดสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี

มอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง? รวมหมวดสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี

Key Takeaway

มาตรฐาน มอก. คือเครื่องหมายรับรองว่าสินค้าได้ผ่านเกณฑ์ คุณภาพและความปลอดภัยตามที่กฎหมายหรือหน่วยงานกำหนด

มอก. แบ่งหลักๆ เป็น มอก. แบบบังคับ (กฎหมายกำหนดต้องมี) และ มอก. แบบสมัครใจ/มาตรฐานทั่วไป (ผู้ประกอบการยื่นขอเพื่อยกระดับคุณภาพ)

มอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง? ครอบคลุมหลายประเภท เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า (พัดลม ตู้เย็น เครื่องซักผ้า) วัสดุก่อสร้าง (ท่อพีวีซี) และ อุปกรณ์ความปลอดภัย (หมวกกันน็อก ถังดับเพลิง)

ก่อนเลือกซื้อสินค้า เคยสังเกตเครื่องหมาย มอก. บนฉลากหรือไม่? สัญลักษณ์เล็กๆ นี้อาจดูเล็กน้อย แต่มีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นเครื่องยืนยันว่าผลิตภัณฑ์ได้ผ่านการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานความปลอดภัยตามเกณฑ์ของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจได้ในคุณภาพและความปลอดภัยก่อนตัดสินใจซื้อ มาดูว่ามอก. ใช้กับสินค้าอะไรบ้าง และสินค้าประเภทใดที่ควรสังเกตสัญลักษณ์นี้เป็นพิเศษก่อนนำมาใช้งาน

มอก. คืออะไร?

มาตรฐาน มอก. คือเครื่องหมายที่บ่งบอกว่าสินค้าชิ้นนั้นได้ผ่าน การรับรองด้านคุณภาพและความปลอดภัย ตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ โดยคำว่า มอก. ย่อมาจากมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (Thai Industrial Standard: TIS) ซึ่งเป็นข้อกำหนดกลางที่ใช้ควบคุมและยกระดับการผลิตสินค้าให้มีคุณภาพ ได้มาตรฐาน และปลอดภัยต่อผู้บริโภค

มาตรฐานดังกล่าวจัดทำและกำกับดูแลโดยสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) ครอบคลุมทั้ง ข้อกำหนดทางเทคนิค คุณภาพของวัสดุที่ใช้ผลิต และ ประสิทธิภาพในการใช้งาน เพื่อให้มั่นใจว่าสินค้ามีความปลอดภัยและเหมาะสมต่อการใช้งานจริง

ปัจจุบันมาตรฐาน มอก. ครอบคลุมสินค้าหลากหลายประเภท เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้า ยานพาหนะ และ วัสดุก่อสร้าง รวมถึงสินค้าอุตสาหกรรมอื่นๆ อีกจำนวนมาก จึงเป็นสิ่งที่ผู้บริโภคควรสังเกตก่อนตัดสินใจเลือกซื้อทุกครั้ง

มอก. แบ่งเป็นกี่แบบ ต่างกันอย่างไร

มอก. แบ่งเป็นกี่แบบ ต่างกันอย่างไร

เครื่องหมาย มอก. สามารถแบ่งตามประเภทของสินค้าและลักษณะการควบคุมมาตรฐานได้หลายรูปแบบ เพื่อให้สอดคล้องกับระดับความเสี่ยงและความสำคัญด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ ดังนี้

1. เครื่องหมายมาตรฐานทั่วไป

เครื่องหมาย มอก. ทั่วไป คือเครื่องหมายรับรองคุณภาพสินค้าและผลิตภัณฑ์ทั่วไป ที่ผู้ประกอบการสามารถ ยื่นขอการรับรองได้ตามความสมัครใจ โดยเป็นสินค้าที่ กฎหมายไม่ได้กำหนดให้ต้องมีเครื่องหมาย มอก. การได้รับการรับรองประเภทนี้สะท้อนถึง การยกระดับมาตรฐานการผลิต การพัฒนาคุณภาพสินค้าอย่างต่อเนื่อง และช่วย เสริมสร้างความน่าเชื่อถือและความมั่นใจให้กับผู้บริโภค ในการตัดสินใจเลือกซื้อ

2. เครื่องหมายมาตรฐานบังคับ

เครื่องหมายมอก. แบบบังคับ คือเครื่องหมายรับรองคุณภาพและความปลอดภัยของสินค้า ที่ต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด โดยผู้ผลิต ผู้นำเข้า และผู้จัดจำหน่ายสามารถดำเนินการได้เฉพาะสินค้าที่ ได้รับการรับรองและแสดงเครื่องหมาย มอก. อย่างถูกต้องเท่านั้น การกำหนดมาตรฐานในลักษณะนี้มีเป้าหมายเพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้บริโภค และช่วยป้องกันความเสี่ยงหรือผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อสาธารณะและส่วนรวม

3. เครื่องหมายเฉพาะด้านความปลอดภัย

มาตรฐานมอก. ด้านความปลอดภัย คือเครื่องหมายรับรองที่มุ่งเน้น มาตรฐานความปลอดภัยในการใช้งานของสินค้าโดยเฉพาะ เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคจากความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

เครื่องหมายประเภทนี้มีทั้งแบบบังคับและแบบไม่บังคับ โดยสินค้าที่อยู่ในกลุ่ม แบบบังคับจะต้องผ่านการรับรองและเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด ก่อนจึงจะสามารถผลิต นำเข้า หรือจัดจำหน่ายได้

4. เครื่องหมายมาตรฐานเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม

เครื่องหมาย มอก. ด้านสิ่งแวดล้อม คือเครื่องหมายรับรองที่เน้น คุณสมบัติในการรักษาสิ่งแวดล้อมของสินค้าโดยเฉพาะโดยให้ความสำคัญกับการลดผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ ควบคู่ไปกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้บริโภค

สินค้าที่ได้รับการรับรองประเภทนี้จะต้องมีคุณสมบัติตามเกณฑ์ เช่น การประหยัดน้ำหรือพลังงาน การลดหรือไม่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ และผ่านมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่กำหนดไว้

5. เครื่องหมายมาตรฐานเฉพาะด้านความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้า

เครื่องหมาย มอก. ด้านความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้า (EMC) คือเครื่องหมายรับรองคุณสมบัติความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้าของสินค้า เพื่อให้มั่นใจว่าสามารถทำงานร่วมกับอุปกรณ์อื่นได้โดยไม่รบกวนกัน และไม่ปล่อยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเกินค่ามาตรฐานที่กำหนด

มาตรฐานประเภทนี้มักเกี่ยวข้องกับสินค้าที่ต้องขอ มอก. ในกลุ่มอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยี เช่น ผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีสารสนเทศ อุปกรณ์สื่อสาร และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีวงจรอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อการใช้งานและความปลอดภัยของผู้บริโภค

6. เครื่องหมายมาตรฐานสำหรับผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.)

เครื่องหมาย มอก. สำหรับผลิตภัณฑ์ชุมชน คือเครื่องหมายรับรองคุณภาพสินค้าและผลิตภัณฑ์ที่ผลิตโดยชุมชน ภายใต้แนวทางการพัฒนาท้องถิ่น เช่น โครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ โดยอ้างอิงตามมาตรฐาน มอก. ที่กำหนดขึ้นให้เหมาะสมกับบริบทของผู้ผลิตรายชุมชน

การรับรองประเภทนี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับคุณภาพสินค้าในชุมชน เพิ่มความน่าเชื่อถือในตลาด และสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก ทั้งนี้ เงื่อนไขการขอรับรองจะไม่ซับซ้อนเท่ากับมาตรฐาน มอก. สำหรับสินค้าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เพื่อเอื้อต่อผู้ประกอบการรายย่อย

มอก. สมัครใจ vs มอก. บังคับ ต่างกันตรงไหน?

มอก. สมัครใจ vs มอก. บังคับ ต่างกันตรงไหน? 

มอก. แบบสมัครใจ คือมาตรฐานที่ผู้ประกอบการ ยื่นขอการรับรองได้ตามความสมัครใจ โดยเป็นสินค้าที่ กฎหมายไม่ได้กำหนดให้ต้องมีเครื่องหมาย มอก. จุดประสงค์หลักของสินค้าที่มีมอก. ทั่วไปคือ ยกระดับคุณภาพสินค้า เพิ่มความน่าเชื่อถือ และสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค ในขณะที่สินค้าที่มีมอก. บังคับ คือสินค้าที่กฎหมายกำหนดให้ต้องผ่านการรับรองก่อนผลิต นำเข้า หรือจัดจำหน่าย หากไม่มีเครื่องหมายถือว่าผิดกฎหมาย มักเป็นสินค้าที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของผู้บริโภค

ทำไม มอก. จึงสำคัญต่อผู้บริโภคและผู้ประกอบการ

การรับรองมาตรฐานสินค้ามีประโยชน์ต่อทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค โดยผู้ผลิตจะได้รับประโยชน์จากมาตรฐานที่ชัดเจนและเป็นระบบ ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการผลิต ลดต้นทุนที่ไม่จำเป็น และควบคุมคุณภาพสินค้าได้อย่างสม่ำเสมอ ส่งผลให้ได้สินค้าที่มีคุณภาพตามเกณฑ์เดียวกันทุกครั้งที่ผลิต


ขณะที่ผู้บริโภค สินค้าที่มีมาตรฐาน มอก. ช่วยสร้างความมั่นใจด้านคุณภาพและความปลอดภัย ทำให้ตัดสินใจเลือกซื้อได้ง่ายขึ้น พร้อมทั้งช่วยป้องกันสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐานเข้าสู่ตลาดและสนับสนุนความเข้มแข็งของภาคอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจของประเทศ

รวมรายการสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี มอก.

รวมรายการสินค้าที่กฎหมายกำหนดต้องมี มอก.

  • อาหาร เครื่องดื่ม และเครื่องแต่งกาย
  • เครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น เตารีด พัดลมไฟฟ้า เครื่องซักผ้าประหยัดน้ำ และเครื่องปรับอากาศที่ไร้สาร CFC
  • อุปกรณ์สื่อสารและอิเล็กทรอนิกส์ เช่น โทรศัพท์มือถือ เครื่องรับ-ส่งวิทยุ และเครื่องมือทางการแพทย์
  • วัสดุก่อสร้างและอุปกรณ์ความปลอดภัย เช่น ท่อพีวีซี หมวกกันน็อก และถังดับเพลิง
  • ของใช้ในบ้านและสำนักงาน เช่น ผงซักฟอก ของเล่นเด็ก และอุปกรณ์สำนักงาน

ขั้นตอนขอใบอนุญาต มอก. สำหรับผู้ผลิตและผู้นำเข้า

  • ยื่นขอรับบริการผ่านระบบ E-License

1.1 การเตรียมเอกสารประกอบคำขอ
จัดเตรียมเอกสารคำขอผ่านระบบ E-License พร้อมเอกสารแสดงตัวตน เช่น บัตรประชาชน หรือหนังสือรับรองบริษัทอายุไม่เกิน 6 เดือน แนบหนังสือมอบอำนาจ (ถ้ามี) พร้อมสำเนาบัตรประชาชนผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจ รวมถึงใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานหรือเอกสารที่เกี่ยวข้อง และรายละเอียดผลิตภัณฑ์โดยสรุป เช่น รูปภาพ ส่วนประกอบ หรือข้อมูลทางเทคนิค

1.2 การยื่นขอทำตัวอย่างสินค้า (กรณี มอก. แบบบังคับ)
ดำเนินการยื่นหนังสือขอทำตัวอย่าง ผ่านระบบ จากนั้นรอการอนุมัติและหนังสือตอบรับ เมื่อได้รับอนุญาตแล้วจึงสามารถเริ่มผลิตตัวอย่างสินค้า ได้ตามเงื่อนไขที่กำหนด

1.3 การเก็บตัวอย่างโดยเจ้าหน้าที่
ประสานงานนัดหมายเจ้าหน้าที่เพื่อเก็บตัวอย่าง พร้อมออกใบนำส่งตัวอย่าง และดำเนินการส่งตัวอย่างไปยังหน่วยงานทดสอบ โดยผลการทดสอบจะถูกส่งกลับมายังเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบ

  • ยื่นขอตรวจประเมินโรงงานผ่านระบบ E-License
    ดำเนินการนัดหมายตรวจโรงงาน กับเจ้าหน้าที่ หรือหน่วยตรวจ IB ที่ได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ เพื่อประเมินความพร้อมของกระบวนการผลิตตามมาตรฐาน
  • ยื่นขอรับใบอนุญาตผ่านระบบ E-License
    เมื่อผ่านการทดสอบและตรวจประเมินแล้ว ให้ดำเนินการยื่นคำขอรับใบอนุญาต พร้อมแนบ ผลการตรวจโรงงานและผลการทดสอบสินค้า
  • การรับใบอนุญาต
    หลังการพิจารณาอนุมัติ ผู้ประกอบการจะได้รับใบอนุญาตในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ (E-License) ผ่านระบบออนไลน์

วิธีสังเกตเครื่องหมายมอก. ของเครื่องใช้ไฟฟ้า

สำหรับสินค้าที่ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้า ควรตรวจสอบเครื่องหมาย มอก. ให้ถูกต้องและชัดเจนก่อนตัดสินใจซื้อ ซึ่งสามารถเช็ก มอก. ของแต่ละประเภทได้ดังนี้

  • พัดลม ต้องมีเครื่องหมาย มอก. แบบบังคับ และเลข มอก. 934-2533 ชัดเจน ควรทดลองการทำงาน ตรวจฉลากข้อมูลไฟฟ้าให้ครบถ้วน และมีระบบป้องกันไฟฟ้าและทนความร้อนตามมาตรฐาน
  • หม้อหุงข้าวไฟฟ้า ควรมีเครื่องหมาย มอก. แบบบังคับ และเลข มอก. 1039-2547 ชัดเจน พร้อมระบุชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า
  • ไมโครเวฟ มีเครื่องหมาย มอก. แบบบังคับ พร้อมเลข มอก. 1773-2548 แสดงชัดเจนบนผลิตภัณฑ์ และระบุ ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า อย่างครบถ้วน
  • ตู้เย็น ควรสังเกตเครื่องหมาย มอก. แบบบังคับ พร้อมเลข มอก. 2186-2547 และ มอก. 2214-2548 แสดงอย่างชัดเจนบนผลิตภัณฑ์ รวมถึงตรวจสอบ ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ให้ครบถ้วน
  • เครื่องซักผ้า แสดงเครื่องหมาย มอก. แบบบังคับ พร้อมเลข มอก. 1463-2533 อย่างชัดเจนบนผลิตภัณฑ์ และระบุ ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าครบถ้วน
  • เตารีด ต้องมีเครื่องหมาย มอก. แบบบังคับ พร้อมเลข มอก. 366-2547 อย่างชัดเจนบนผลิตภัณฑ์ และฉลากระบุชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า เครื่องหมายการค้า แรงดันไฟฟ้า ความถี่ และกำลังไฟฟ้า ครบถ้วนตามมาตรฐาน

สรุป

มาตรฐาน มอก. ใช้กับสินค้าอะไร? ใช้กับสินค้าหลากหลายประเภทที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพและความปลอดภัยของผู้บริโภคโดยตรง ครอบคลุมเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น พัดลม ตู้เย็น เครื่องซักผ้า เตารีด และไมโครเวฟ รวมถึงวัสดุก่อสร้างและอุปกรณ์ความปลอดภัย เช่น ท่อพีวีซี หมวกกันน็อก และถังดับเพลิง ตลอดจนสินค้าอิเล็กทรอนิกส์และอุปกรณ์สื่อสารที่ต้องควบคุมมาตรฐานการใช้งานอย่างเหมาะสม

 

การมีเครื่องหมาย มอก. ช่วยยืนยันว่า สินค้าได้ผ่านการรับรองตามเกณฑ์มาตรฐานก่อนจำหน่าย สร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค หากกำลังมองหาอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือโซลูชันด้านพลังงานที่ได้มาตรฐาน การเลือกแบรนด์ที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพและความปลอดภัยอย่าง Chuphotic ก็เป็นอีกทางเลือกที่ช่วยเสริมความมั่นใจในการใช้งานระยะยาว

FAQ — คำถามที่พบบ่อย

หากสินค้าไม่มีมอก. จะขายได้ไหม

ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า หากเป็นสินค้าที่อยู่ในกลุ่ม มอก. แบบบังคับ จะไม่สามารถผลิต นำเข้า หรือจำหน่ายได้หากไม่มีเครื่องหมาย เพราะถือว่าผิดกฎหมาย แต่หากเป็นสินค้าที่อยู่ใน กลุ่มมาตรฐานทั่วไปหรือสมัครใจ สามารถจำหน่ายได้แม้ไม่มี มอก. อย่างไรก็ตามการมีเครื่องหมายย่อมช่วยสร้างความน่าเชื่อถือและความมั่นใจให้ผู้บริโภคมากกว่า

ผู้นำเข้าสินค้าต้องขอ มอก. ด้วยไหม

สินค้าที่อยู่ในบัญชีสินค้ามาตรฐานบังคับ ผู้นำเข้าต้องดำเนินการขอรับรอง มอก. เช่นเดียวกับผู้ผลิตในประเทศ ก่อนนำสินค้าเข้ามาจำหน่ายในไทย แต่หากเป็นสินค้ากลุ่มสมัครใจ สามารถเลือกยื่นขอรับรองเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือได้

ตรวจสอบว่าสินค้ามี มอก. จริงได้อย่างไร

สามารถตรวจสอบได้จากเครื่องหมาย มอก. และเลขมาตรฐานที่แสดงบนสินค้า ซึ่งต้องชัดเจนและตรงกับประเภทผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ยังสามารถค้นหาข้อมูลผ่านระบบตรวจสอบของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม เพื่อเช็กชื่อผู้ได้รับอนุญาตและรายละเอียดใบอนุญาตได้โดยตรง

มอก. บังคับกับสินค้าทุกประเภทไหม

ไม่ใช่ทุกสินค้าอยู่ภายใต้ มอก. แบบบังคับ โดยจะกำหนดเฉพาะสินค้าที่มีความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้บริโภคหรือสาธารณะเท่านั้น สินค้าบางประเภทเป็นเพียงมาตรฐานสมัครใจ ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของหน่วยงานกำกับดูแล

สินค้าชนิดเดียวกันต้องขอ มอก. ทุกขนาดไหม

หากเป็นมาตรฐานบังคับ ผู้ประกอบการต้องขอรับรองตามแบบ รุ่น หรือขนาดที่แตกต่างกันตามที่มาตรฐานกำหนด เพราะรายละเอียดทางเทคนิคอาจไม่เหมือนกัน แต่ในบางกรณีอาจครอบคลุมหลายขนาดภายใต้ใบอนุญาตเดียว ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของมาตรฐานแต่ละฉบับ